راهنما کامل مبارزه با جلبک استخر+ جلوگیری از رشد مجدد جلبک
اگر تا به حال صبح از خواب بیدار شدهاید و دیدهاید آب شفاف و کریستالی استخرتان یکشبه به رنگ سبز کدر درآمده، میدانید که جلبک استخر چقدر میتواند آزاردهنده و مقاوم باشد. خبر خوب این است که جلبک استخر نه یک معما است و نه یک بلای غیرقابلکنترل؛ بلکه پدیدهای کاملاً شناختهشده در علم شیمی آب است که با شناخت درست علت آن و اجرای چند مرحله ساده، هم قابل درمان است و هم قابل پیشگیری.
در این راهنما قصد داریم با نگاهی کاربردی و مبتنی بر تجربه واقعی نگهداری استخر، به تمام سوالاتی که معمولاً درباره جلبک استخر پرسیده میشود پاسخ دهیم؛ از علت پیدایش جلبک گرفته تا نقش کلر، جلبککش، کاشی استخر و راهکارهای پیشگیری بلندمدت.
جلبک چیست و چگونه در استخر رشد میکند ؟
جلبکها موجوداتی تکسلولی از خانواده آغازیان هستند که به دلیل داشتن سبزینه (کلروفیل)، مانند گیاهان از طریق فتوسنتز رشد میکنند. برای رشد به سه عنصر ساده نیاز دارند: نور آفتاب، گرما و مواد مغذی موجود در آب. استخرهای روباز در فصل بهار و تابستان دقیقاً همین ترکیب را در اختیار جلبکها قرار میدهند و به همین دلیل بیشترین شیوع جلبک استخر در این فصلها اتفاق میافتد.
هاگهای جلبک همیشه به شکل نامرئی در هوا، باران، خاک اطراف استخر و حتی روی لباس شنا و وسایل شناگران وجود دارند. وقتی این هاگها وارد آب استخر میشوند، در صورتی که شرایط شیمیایی آب (مثل کلر باقیمانده و PH) در وضعیت مطلوب نباشد، به سرعت شروع به تکثیر میکنند. نکته مهم اینجاست که یک جلبک واحد میتواند در عرض چند ساعت به میلیونها سلول تبدیل شود؛ به همین دلیل است که استخر گاهی در عرض یک شب سبز میشود.
حتما بخوانید در مورد :
علت سبز شدن آب استخر چیست؟
سبز شدن آب استخر معمولاً ترکیبی از چند عامل همزمان است :
- کلر باقیمانده ناکافی: وقتی سطح کلر آزاد به زیر ۱ تا ۳ پیپیام برسد، آب دیگر توان کنترل رشد جلبک را ندارد.
- عدم تعادل PH: اگر PH آب بالاتر از ۷.۶ باشد، کارایی کلر بهشدت افت میکند، حتی اگر مقدار کلر تزریقشده کافی باشد.
- گردش و فیلتراسیون ضعیف: آب راکد بهترین محیط برای تکثیر جلبک است.
- آلودگی خارجی: باران، گرد و غبار، برگ درختان و حتی شناگرانی که مستقیم از دریا یا رودخانه وارد استخر میشوند، منبع اصلی ورود هاگ جلبک هستند.
فسفات و مواد مغذی اضافی: باقیمانده مواد شوینده، کود گیاهان اطراف استخر و حتی برخی محصولات ضدآفتاب میتوانند بهعنوان غذای جلبک عمل کنند.

چند نوع جلبک استخر داریم؟
پیش از هر اقدامی، شناخت نوع جلبک استخر به شما کمک میکند روش درمان دقیقتری برای داشتن استخری سالم و جذاب داشته باشید. انواع جلبک های استخری عبارتند از :
- جلبک سبز: رایجترین نوع، آب را کدر و سبز میکند و معمولاً شناور در آب باقی میماند. مقابله با آن نسبتاً ساده است.
- جلبک زرد یا خردلی: روی سطوح سایهدار دیواره استخر تشکیل میشود، به گرد و خاک شباهت دارد و در برابر کلر معمولی مقاومتر است.
- جلبک سیاه: بدترین و مقاومترین نوع، ریشههایی عمیق در ترکهای کاشی و بتن ایجاد میکند و برس معمولی بهسختی آن را پاک میکند.
- جلبک صورتی یا کفدار: در واقع نوعی باکتری است نه جلبک واقعی، اما با علائم مشابه ظاهر میشود و معمولاً در لبههای استخر و اسکیمر دیده میشود.
علت جلبکزدن دیواره و کف استخر چیست؟
دیواره و کف استخر، بهخصوص در قسمتهای کمنور یا کمگردش، محل مناسبی برای چسبیدن و رشد جلبک هستند. سطح کاشیهای استخری اگر لعاب یکنواخت و صیقلی نداشته باشند، منافذ ریز روی آنها به جلبک اجازه میدهد راحتتر بچسبد و رشد کند. همچنین دوغاب بین کاشیها (بندکشی) اگر بهدرستی اجرا نشده باشد، یکی از نقاط پرخطر برای شروع جلبک سیاه است.
چگونه جلبک استخر را از بین ببریم؟
اگر همین الان با یک استخر سبز یا آلوده به جلبک روبهرو هستید، بهترین روش از بین بردن جلبک استخر، اجرای دقیق و بهترتیب مراحل زیر است. رعایت ترتیب اهمیت دارد؛ رد کردن یک مرحله معمولاً باعث بازگشت سریع جلبک میشود.
گام ۱: تست و تنظیم PH و قلیائیت آب
پیش از افزودن هرگونه ماده شیمیایی، PH آب را با کیت تست اندازهگیری کنید. عدد ایدهآل بین ۷.۲ تا ۷.۶ است. اگر PH بالاتر باشد، اثر کلر و جلبککش بهشدت کاهش مییابد؛ بنابراین این مرحله را هرگز نادیده نگیرید.
گام ۲: برس زدن دیواره و کف استخر
با یک برس مخصوص استخر (برس فولادی برای بتن و پلاستر، برس نایلونی برای کاشی و فایبرگلاس) تمام سطوح آلوده را بهصورت دستی برس بزنید. هدف این مرحله جدا کردن جلبک های چسبیده به سطح است تا مواد شیمیایی بتوانند روی آنها اثر بگذارند.
چگونه جلبک چسبیده به کاشی استخر را پاک کنیم؟
برای کاشیهای لعابدار، از برسهای نرمتر و در صورت لزوم از پاککنندههای مخصوص کاشی استخر استفاده کنید تا لعاب کاشی خط و خش نخورد. برای جلبک استخر سیاهی که ریشه دوانده، معمولاً چند بار برس زدن پیاپی طی چند روز لازم است.
گام ۳: جارو کردن و تخلیه رسوبات کف استخر
بعد از برس زدن، جلبکهای جداشده روی کف استخر تهنشین میشوند. با جاروبرقی استخری این رسوبات را جمع کنید تا وارد چرخه فیلتراسیون نشوند و فیلتر را مسدود نکنند.
گام ۴: شوک کلر؛ قویترین سلاح علیه جلبک
شوک کلر به معنای افزودن دوز بالایی از کلر (معمولاً ۳ تا ۵ برابر دوز نگهداری روزانه) به آب استخر است تا سطح کلر آزاد بهسرعت بالا رفته و جلبک استخر، باکتری و آلودگیهای آلی از بین بروند.
گام ۵: استفاده از جلبککش بهعنوان مکمل
بعد از شوک کلر، افزودن یک جلبککش مناسب به تثبیت نتیجه و جلوگیری از بازگشت سریع جلبک استخر جلوگیری میکند.
گام ۶: فیلتراسیون مداوم و طولانی
بعد از شوک درمانی، پمپ و فیلتر باید حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت بدون وقفه کار کنند تا ذرات مرده جلبک بهطور کامل از آب خارج شوند. خاموش کردن زودهنگام فیلتر رایجترین اشتباهی است که باعث بازگشت جلبک میشود.
وجود جلبک در آب استخر عوارضی دارد که بد نیست به آن ها آگاه بود. ویژگی های زیر در اکثر جلبک ها وجود دارد:
- تغییر رنگ آب استخر و سبز شدن آن به نحوی که کف استخر را به سختی مشاهده میشود
- افزایش حشرات در آب مثل کرم ها
- پیدایش زالو مکنده
- بوی نا مطبوع آب شبیه به مرداب ها
- سر شدن و لزجی کف و دیواره های استخر که بسیار خطرناک است
- برهم زدن PH آب
تمامی ویژگی های بالا یک استخر غیر قابل استفاده را در صورت عدم رعایت نکات زیر به شما هدیه میکند.

چگونه با جلبک استخر مبارزه کنیم و سبب جلوگیری از رشد جلبک ها شویم؟
به یاد داشته باشید که پیشگری بهتر از درمان بوده و راحت ترین راه جلوگیری از رشد جلبک هاست. اما چند راهکار ساده و عملی که خود ماهم تست کرده ایم، وجود دارد. که به دو دسته روش سنتی و مدرن تقسیم بندی میشود
1- ایجاد گردش آب در استخر
وقتی آب استخر شما در حال گردش باشد 40% از رشد سریع باکتری ها و جلبک ها جلوگیری میکند. چراکه جلبک ها همانطور که آرام آرام پدیدار میشوند، همانطور نیز علاقه مند به محیط های آرام هستند. به همین دلیل بهتر است با نصب واتر جت در استخر باغ و ویلای خود مانع آرامش آنها و باعث جلوگیری از رشد جلبک ها در استخر شوید.
بهتر است برای مبارزه با جلبک استخر روزی یکبار پمپ گردش آب را روشن کرده و سبب برهم زدن روند تکثیر هاگ جلبک ها شوید.
2- قرار دادن لوله یا قطعات مسی در مسیر گردش آب راهکار قدیمی برای مبارزه با جلبک استخر
مس یک فلز بسیار کاربردی و گران قیمتی است. اما از آن میتوانید برای از بین بردن جلبک ها نیز استفاده کنید. اما مس چگونه باعث از بین رفتن جلبک ها در آب میشود؟ هنگامی که مس را در مسیر گردش آب قرار میدهید یون خود را آزاد میکند و یون های مس باعث خفگی آنها و سبب جلوگیری از رشد جلبک استخری میشوند.
همچنین مس خاصیت قارچ کشی را دارد و سبب میشود یک آب با کیفیت برای شنا کردن در استخر داشته باشید. توجه داشته باشید میزان مسی که باید در مسیر گردش آب قرار دهید به حجم آب استخر شما بشتگی دارد.
3- استفاده از مواد ضد جلبک برای جلوگیری از رشد و تولید مثل جلبک ها
از مواد ضد جلبک می توان برای جلوگیری و گاهی رفع جلبک های استخر استفاده کرد . یکی از محبوب ترین مواد ضد جلبک قرص های کلر می باشند. هر یک مواد و محلول های ضد جلبک با توجه به نوع آنها دستور های مصرف متفاوتی دارند . توجه داشت باشید که میزان استفاده از انواع شوک دهنده در آب استخر باید مشخص باشد. استفاده پیش از حد از این مواد باعث تغییر رنگ آب و ایجاد لکه بر روی آب می شود.
این مواد دارای کربن بوده و سبب میشود که جلبک ها نتوانند از اکسیژن آ بهره ببرند
4- حفظ تعادل شیمایی آب استخر بهترین راهکار برای جلو گیری از رشد جلبک در استخر
یکی از راه های ویژه برای جلوگیری از رشد جلبک در آب، متعادل سازی میزان PH آب استخر است . برای واکاوی میزان PH آب می توان از کیت های مخصوص استفاده کرد. کیت های تشخیص میزان شیمی آب را به شما نشان می دهند. حفظ شیمی آب در حالت متعادل کمک زیادی به سلامت آب و جلوگیری از رشد جلبک می کند .
توجه داشته باشید که افزایش PH آب میتواند خاصیت کلر را از بین برده و سبب رشد جلبک ها و سایر موجودات تک سلولی مثل قارچ ها باشد.
5- استفاده از فیلتراسیون شنی و الیافی برای مبارزه با جلبک ها
فلیتراسون شنی و الیافی سبب جلوگیری از رشد جلبک ها در استخر و حتی آکواریوم ها میشوند. چراکه با به گردش درآمدن آب، آب استخر ها را از چندین لایه عبور میدهند و سبب شفاش سازی و آنتی باکتریال شدن آب میشوند. اکثر فیلتر ها دارای لایه های معدنی از سلیس بوده که سبب جداسازی مواد و املاح اضافی موجود در آب میشوند.
نقش این فیلتر ها به این گونه است که شما بعد از اضافه کردن محلول های جلوگیری از رشد جلبک در استخر سبب کشتن جلک ها و رها سازی آن ها از کاشی استخری میشوید. هنگامی که ذرات جلبک ها در آب شناور میشوند بتوسط این فیلتر ها در مخزن آنها جمع آوری میشوند.
6- استفاده از جاروبرقی و برس مخصوص استخر برای مبارزه با جلبک ها
همانطور که در بالا اشاره شد جلبک بر روی دیوراه و کف استخر شروع به زیستن و تکثیر میکنند. در صورت مشاهده، برای مبارزه با جلبک ها بهتر است یک برس یا جارو مویی دسته بلند را برای برس زدن دیواره و کف استخر استفاده کنید. برس زدن دیواره ها سبب کنده شدن جلبک ها میشود.
همچنین با استفاده از جارو برقی استخری میتوانید بقایای جلبک ها را از دورن استخر به بیرون از استخر منتقل کنید. این یکی مکانیزم غیر شیمایی برای جلو گیری از رشد جلبک ها است
8. استخر خود را با کاور های مخصوص بپوشانید
هنگامی که از استخر استفاده نمی کنید، مطمئن شوید که استخر خود را با پوشش مناسب می پوشانید. این راهکار حیاتی از آب شما در برابر کثیفی، زباله ها و هجوم هاگ های جلبکی محافظت می کند که به راحتی می توانند از طریق باد و باران وارد آب شوند.
توجه داشته باشید که بهترین کاور مخصوص استخر میتواند دردسر های شما را برای مبارزه با جلبک ها کمتر کند.
نقش کاشی استخری در جلوگیری از رشد جلبک ها در استخر
کاشی های استخری بخاطر لعاب که دارند سبب مشیوند تا کمتر جلبک ها به آنها چسبیده و سبب کدر شدن آب استخرتان شوند. بهترین گزینه برای داشتن یک استخر لوکس و دلباز که سبب جلوگیری از رشد جلبک ها شود استفاده و خرید کاشی استخری شیشه ایی است. مرداس سرام با تست کیفیت تمامی محصولات ارائه شده در این دسته به شما اطمینان میدهد که محصولات استخری مرداس علاوه بر زیبایی سبب افزایش راندمان استخر شما خواهد شد.
چکیده مقاله 8 راهکار برای مبارزه با جلبک استخر
ویلا های استخر دار یکی از بهترین مکان های برای تفرج در آخر هفته ها است. وقتی که قصد استفاده از استخر باغ و یا استخر ویلای خود را دارید، طبیعتا دوست دارید که استخر عاری از هرگونه جلبک و آلایندگی ها باشد. چنانچه که به کیفیت آب استخر ویلا و باغ خود بی اهمیت باشید، طبیعی است که جلبک دیواره و کف استخر را فرا میگیرد. بهترین راهکار ها برای جلوگیری از رشد جلبک استخر، ایجاد گردش آب، استفاده از مواد شیمیای ضد جلبک و استفاده دستگاه فیلتراسیون است.
منابع : 1stdirectpools.com و lathampool.com





